Glanhau'r Barri!

Mae sbwriel yn bwnc llosg ar draws ein tref a daeth i fyny fel pwynt siarad dro ar ôl tro yn ystod ymgysylltu â'r gymuned. Cofnododd ymgysylltiad Eich Lle gymaint a 698 o breswylwyr yn codi pryderon am sbwriel a thipio anghyfreithlon, ac roedd y neges yn atseinio ar draws ein hymgysylltiad Creu Lleoedd y Barri ac ymgysylltiad Trefi Hirdymor* yn 2024.

As a result, we invested in 200 adult and 184 children’s litter–picking kits, 30 spare adult grabbers, and 40 spare children’s grabbers. These were distributed to various community centres, schools, sports clubs and other venues. Groups and individuals were able to borrow litter–picking kits and arrange their own activity or join the friendly organised events led by Barry Town Council.

Cymerodd ein Gwasanaeth Ieuenctid rhan hefyd — gan gasglu 17 bag o sbwriel yn eu digwyddiadau haf. Bu Clwb Achub Bywyd Syrffio y Fro hefyd yn brysur a chasglwyd 9 bag o sbwriel, a chasglodd Clwb Pêl-droed Athletau’r Barri 6 bag o sbwriel. Parhaodd unigolion fel Mike Pycroft â'u gwirfoddoli'n ystod y flwyddyn - bellach wedi'u harfogi â chit newydd sbon!

Cafwyd cyfranogiad gan lawer o grwpiau — gan gynnwys y Clwb Rotari, clybiau hamdden, ffrindiau a chydweithwyr — ochr yn ochr ag 16 o ysgolion cynradd ac uwchradd, gan ddangos ymrwymiad cymunedol cryf i gymdogaethau glanach a dysgu amgylcheddol. Ar draws yr holl ddigwyddiadau casglu sbwriel, cafodd gwirfoddolwyr wared ar amrywiaeth o eitemau gwastraff, gyda rhai o'r darganfyddiadau mwyaf anarferol gan gynnwys offer meithrin fel siglenni trydanol babanod, eitemau amrywiol o ddillad a pholion metel! Ar ddiwedd pob sesiwn casglu sbwriel gofynnwyd i wirfoddolwyr rannu gyda ni faint o bobl oedd yn eu grŵp, faint o oriau a dreuliwyd ganddynt yn casglu sbwriel, a faint o fagiau sbwriel a gasglwyd. Cofnodir y data ar wefan Cadwch Gymru'n Daclus (eCount Cymru) ac ar gyfer cyfnod yr haf, casglwyd 160 bag o sbwriel a 5 bag o ailgylchu gan 296 o wirfoddolwyr. Yn ogystal, mae ysgolion y Parth Heb Sbwriel yn y Barri wedi casglu 22 bag o sbwriel a 6 bag o ailgylchu gydag 84 o wirfoddolwyr rhwng haf 2025 hyd at fis Mawrth 2026.

*Enw blaenorol ar y rhaglen Cynllun Cymdogaethau. 

 Effaith Tymor Hirach 

Cymerodd bron pob un o'r ysgolion yn y Barri ran, ac ar ôl gwyliau'r haf, cafodd llawer o'r pecynnau casglu sbwriel eu hailddosbarthu fel y gallai mwy o ysgolion barhau i gasglu sbwriel trwy gydol y flwyddyn. Mae sawl ysgol bellach wedi cofrestru'n Barthau Heb Sbwriel gyda Cadwch Gymru'n Daclus:  

• Ysgol Gynradd Gladstone 
• Ysgol Gynradd y Stryd Fawr 
• Ysgol Gynradd Romilly 
• Ysgol Gynradd Holton 
• Ysgol Gynradd Oak Field 
• Ysgol Uwchradd Whitmore 

Gwersi a ddysgwyd 

• Roedd digwyddiadau Cyngor Tref y Barri yn gwneud hi’n hawdd i unigolion ymuno â grwpiau. 
• Cafodd rhai unigolion eu digalonni gan y gwaith papur yr oedd ei angen i drefnu eu casglu sbwriel eu hunain, felly roedd digwyddiadau wedi'u trefnu yn angenrheidiol. 
• Roedd system ar-lein Cadwch Gymru'n Daclus yn ein galluogi i gofnodi nifer y bagiau a gasglwyd, ac ymhle.  
• Roedd grwpiau'n tueddu i ddewis yr un lleoliadau yn rheolaidd, gan greu bylchau yn y ddarpariaeth ledled y dref. 

 Canlyniad 

Mae'r prosiect wedi creu etifeddiaeth barhaol ar draws y Barri, gyda 16 ysgol, 13 lleoliad cymunedol a 3 unigolyn bellach yn meddu ar becynnau casglu sbwriel. Mae'r rhwydwaith hwn o adnoddau hygyrch yn sicrhau y gall gweithredu amgylcheddol a arweinir gan y gymuned barhau drwy gydol y flwyddyn. Gan adeiladu ar y momentwm hwn, byddwn yn cydlynu rhaglen newydd o gasglu sbwriel yr haf hwn, gan barhau â'r ymdrech ar y cyd i gynnal cymdogaethau glanach a mwy diogel.